محمد عسکری

هنگام قرائت آیات عذاب :
قال الصادق سلام الله علیه :
« اذا مررت بآیة فیها ذکر الجنة فاسال الله الجنة ، و اذا مررت بآیة فیها ذکر النّار فتعوّذ بالله من النّار » . 1

حضرت فرمودند : هرگاه بر آیه ای گذشتی که در آن از بهشت یاد شده است ، از خداوند بهشت را بخواه و هر گاه بر آیه ای گذشتی که در آن از آتش یاد شده است ، پس از آتش [دوزخ] به خدا پناه ببر .
قال الصادق سلام الله علیه :

فی قوله تعالی : « یتلونه حق تلاوته » : ان حق تلاوته هو الوقوف عند ذکر الجنة و النار ، یسأل فی الاولی و یستعیذ من الاخری » . 2
حضرت درباره ی کلام خدا که :« آن را چنان که حق تلاوت آن است تلاوت کنید » فرمودند :
حق تلاوت آن[قرآن] ، درنگ کردن در هنگام یاد شدن از بهشت و آتش است . در اولی ( یاد شدن از بهشت ) ، [آن را ] از خدا بخواهد و از دومی (آتش) به خدا پناه ببرد .
سفارش به استعاذه در موقعیت هاى حساس، چون تلاوت قرآن و براى رهایى از خطرات جانى و اخلاقى و توجه به پناه جویى انبیا و اولیاى الهى و نقل آنها، حاکى از اهمیت و تأثیر استعاذه است .

از ديدگاه قرآن تنها خداوند است كه بايد به او پناه برد.
و لن تجد من دونه ملتحدا (كهف آيه 27)

البته در آيات قرآني بر روي برخي از اسماي الهي مانند رب و ملك و اله تأكيد شده است. برخي گفته اند علت آن است كه انسان به طور طبيعي براي دفع شر از خود به كسي پناه مي برد كه توانايي دفع آن را داشته باشد و آن كس يا مربي و مدبر انسان است يا صاحب قدرت فائقي كه حكمي نافذ دارد؛ مانند پادشاهي از پادشاهان، يا اله و معبود وي است و خداوند هر سه صفت را داراست .
پی نوشت :
1 - بحارالانوار ج 92 ص 216 ح 20 .
2 - بحارالانوار ج 92 ص 214 ح 12 .