ميترا توسلي

اولين شب جمعه از ماه عظيم رجب را ليلة‌الرغائب گويند كه شبي با ارزش و با عظمت است و از دو جهت اهميت دارد: 1. از اين جهت كه اصولاّ شب جمعه، خود داراي ويژگي و ارزش خاصي است و اعمال عبادي فراواني در آن وارد شده و زمان عبادت و مناجات و عرض حاجات با قاضي‌الحاجات است.

2. ماه رجب اولين ماه از ماه‌هاي حرام (ماه‌هاي حرام عبارتند از رجب، ذي القعده، ذي الحجه، محرم) و ماه خدا و هنگام عبادت و دعا و استغفار است و رحمت الهي در اين ماه در حال ريزش و نزول است به همين جهت اين ماه را رجب‌الاصب گويند، چون «صب» به معناي رختن است.

پس ليلة‌الرغاب شرافت و ارزش شب جمعه و ماه رجب هر دو را در خود جمع كرده پس ارزشي دو چندان دارد.

كلمه «رغائب» جمع «رغيبه» به معناي چيزي كه مورد رغبت و ميل است و نيز به معناي عطا و بخشش فراوان است.

بنابر بر معناي اول «ليلة‌الرغائب» يعني شبي كه ميل و توجه به عبادت و بندگي در آن فراوان است و بندگان خوب و شايسته خداوند در اين شب تمايل زيادي به رفتن به در خانه خداوند و ارتباط و انس با معبود خويش دارند.

بنابر معناي دوم «ليلة‌الرغائب» يعني شبي كه در آن عطاء و بخشش خداوند فراوان است و بندگان مخلص خداوند با رو آوردن به بارگاه قدس ربوبي و خاكساري در برابر عظمت حق،شايسته دريافت انعام و عطا و بخشش بي‌كرانه حق مي‌گردند.

معناي و وجه نامگذاري «ايام‌البيض»: روزهاي 13 و 14 و 15 از هر ماه را ايام‌البيض مي‌نامند و درباره علت نامگذاري آن دو مطلب گفته شده است: الف: چون شب‌هاي اين سه روز، در اثر كامل بودن و درخشندگي ماه، روشن و سفيد است، روزهاي اين سه شب را ايام‌البيض يعني روزهاي سفيد ناميده‌اند و در واقع يعني روزهايي كه شب‌هايي سفيد و نوراني و درخشان دارد (‌ايام جمع يوم به معناي روز و بيض جمع ابيض به معناي سفيد و درخشان است).

ب: در روايتي از پيامبر بزرگوار اسلام (ص) آمده است: وقتي حضرت آدم (ع) دچار آن خطا كه ترك اولي بود شد، بدنش سياه شد. سپس به دلش الهام شد كه اين سه روز يعني روزهاي 13 و 14 و 15 را روزه بگيرد.

هر روز از اين سه روز را كه روزه گرفت، يك قسمت از بدنش سفيد شد، يعني پس از سه روز تمام بدنش سفيد شد. به همين علت به اين سه روز، روزهاي سفيد گفته شد.